Cơ hội thầu phụ nâng cấp hệ thống xử lý khí thải công nghiệp 14 nhà máy nhiệt điện EVN

Trong bối cảnh các quy chuẩn môi trường ngày càng được siết chặt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang triển khai kế hoạch nâng cấp hệ thống xử lý khí thải tại 14 nhà máy nhiệt điện với 30 tổ máy, tổng công suất 14.324 MW, nhằm đáp ứng QCVN 19:2024/BTNMT về khí thải công nghiệp . Đây là một trong những dự án môi trường quy mô lớn nhất từ trước đến nay, mở ra cơ hội chưa từng có cho các nhà thầu trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng thiết bị và dịch vụ xử lý khí thải công nghiệp.

Theo thông tin từ Báo Đấu thầu, ngày 8/3/2026, Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng đã mở hồ sơ đề xuất kỹ thuật Gói thầu Tư vấn kỹ thuật thuộc Dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2, với tổng mức đầu tư lên tới 3.607,5 tỷ đồng . Hai nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 1 (PECC1) và Viện Năng lượng – những đơn vị có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng và môi trường. Các gói thầu khác thuộc dự án cũng đang được triển khai, bao gồm Gói thầu số 2 Tư vấn thẩm định HSMT đã được chỉ định cho Công ty CP Tư vấn dự án Điện lực Dầu khí với giá trúng thầu hơn 289 triệu đồng, và Gói thầu số 3 Khảo sát, kiểm định chất lượng công trình do Viện Khoa học công nghệ xây dựng thực hiện với giá hơn 799 triệu đồng . Đây chỉ là những gói thầu khởi động, trong khi hàng loạt gói thầu lớn hơn về thiết kế, cung cấp thiết bị và xây lắp (EPC) sẽ được mời thầu trong thời gian tới.

Bảng 1: Tổng hợp các dự án và gói thầu nâng cấp xử lý khí thải nhiệt điện EVN đã triển khai

Nguồn: Tổng hợp từ Báo Đấu thầu và Tạp chí Doanh nghiệp & Kinh tế xanh 

Tổng quan dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải 14 nhà máy nhiệt điện EVN

Danh sách 14 nhà máy nhiệt điện thuộc diện cải tạo và quy mô công suất

Theo báo cáo từ các ban chuyên môn của EVN, hiện có 14 nhà máy nhiệt điện với 30 tổ máy, tổng công suất 14.324 MW thuộc diện phải thực hiện cải tạo hệ thống xử lý khí thải . Trong số đó, các nhà máy trọng điểm đã được đưa vào kế hoạch cải tạo giai đoạn 2026-2028 bao gồm: Nhiệt điện Hải Phòng (1&2), Nhiệt điện Phả Lại 2, Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhiệt điện Uông Bí, Nhiệt điện Duyên Hải 1, Duyên Hải 3 và Nhiệt điện Nghi Sơn 1 . Đáng chú ý, Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2) đang khẩn trương thực hiện các thủ tục đầu tư cho dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải tại Nhiệt điện Hải Phòng 1&2, đồng thời triển khai cải tạo hệ thống xử lý khí thải tổ máy số 2 của Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại và hệ thống xử lý khí thải các tổ máy Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn I trong phạm vi dự án chuyển đổi nhiên liệu sang khí từ lô B .

Lộ trình thực hiện và thời điểm QCVN 19:2024/BTNMT chính thức có hiệu lực

Quy chuẩn QCVN 19:2024/BTNMT về khí thải công nghiệp dự kiến có hiệu lực chính thức từ ngày 1/1/2032, nhưng các nhà máy nhiệt điện đang phải chạy đua với thời gian để hoàn thành cải tạo trước thời hạn nhằm tránh gián đoạn sản xuất . Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Lê Phú nhấn mạnh việc cải tạo hệ thống xử lý khí thải là nhiệm vụ bắt buộc, gắn với yêu cầu tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và định hướng phát triển bền vững của ngành điện . Đặc biệt, tại EVNGENCO3, mục tiêu đặt ra là đạt cột A theo QCVN 19:2024/BTNMT ngay từ năm 2028, sớm hơn 4 năm so với thời hạn quy định, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc bảo vệ môi trường .

Tổng mức đầu tư dự kiến và nguồn vốn huy động cho các gói thầu

Với riêng dự án tại Nhiệt điện Hải Phòng 1&2, tổng mức đầu tư đã lên tới 3.607,5 tỷ đồng . Tính toán sơ bộ cho toàn bộ 14 nhà máy, tổng vốn đầu tư có thể lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng, được huy động từ nhiều nguồn khác nhau bao gồm vốn tự có của EVN, vốn vay thương mại và các nguồn tài trợ ưu đãi từ các tổ chức tài chính quốc tế. Các gói thầu được phân chia thành nhiều hạng mục khác nhau như tư vấn khảo sát, tư vấn thiết kế, cung cấp thiết bị, xây lắp và giám sát thi công, tạo ra cơ hội tham gia đa dạng cho các nhà thầu ở nhiều quy mô và lĩnh vực khác nhau.

Yêu cầu kỹ thuật và công nghệ xử lý khí thải công nghiệp trong các gói thầu

Tiêu chuẩn khí thải đầu ra theo QCVN 19:2024 và QCVN 22:2024/BTNMT

QCVN 19:2024/BTNMT đặt ra các ngưỡng phát thải nghiêm ngặt hơn nhiều so với quy chuẩn trước đây, đặc biệt đối với các chỉ tiêu như bụi tổng, SO₂, NOx và CO. Theo đó, các nhà máy nhiệt điện phải đảm bảo nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải không vượt quá giới hạn cho phép theo cột A hoặc cột B tùy theo khu vực và thời gian vận hành. Để đáp ứng yêu cầu này, các hệ thống xử lý hiện tại cần được nâng cấp hoặc thay thế bằng công nghệ tiên tiến hơn. Kết quả kiểm tra tại các nhà máy thuộc EVNGENCO3 cho thấy thông số khí thải và nước thải hiện đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn hiện hành, nhưng để đạt tiêu chuẩn mới, các đơn vị đang xây dựng lộ trình nâng cấp hệ thống xử lý khí thải một cách đồng bộ và bài bản .

Công nghệ xử lý khí thải tích hợp (ESP, khử NOx, khử SO2) được ưu tiên

Theo báo cáo từ EVNGENCO3, các nhà máy nhiệt điện than như Vĩnh Tân 2 và Mông Dương 1 hiện đang được trang bị hệ thống xử lý khí thải đồng bộ, bao gồm thiết bị lọc bụi tĩnh điện (ESP), hệ thống khử SO₂ và các giải pháp kiểm soát NOx phù hợp với công nghệ lò hơi . Các hệ thống này đang vận hành ổn định và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của giấy phép môi trường cũng như quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Tuy nhiên, để đạt tiêu chuẩn QCVN 19:2024/BTNMT, nhiều nhà máy sẽ phải nâng cấp lên công nghệ xử lý tích hợp tiên tiến hơn, có khả năng xử lý đồng thời nhiều chất ô nhiễm với hiệu suất cao hơn. Đối với các nhà máy điện tua-bin khí chu trình hỗn hợp như Phú Mỹ và Bà Rịa, việc sử dụng nhiên liệu khí – nguồn năng lượng sạch hơn cùng với công nghệ đốt phát thải thấp đã giúp duy trì các thông số khí thải ở mức thấp, nhưng vẫn cần được rà soát và cải thiện để đáp ứng quy chuẩn mới .

Hệ thống giám sát khí thải tự động liên tục (CEMS) theo yêu cầu mới

Một yêu cầu quan trọng trong các dự án nâng cấp là việc lắp đặt hệ thống giám sát khí thải tự động liên tục (CEMS) có khả năng truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý nhà nước. Tại các nhà máy nhiệt điện thuộc EVNGENCO3, hoạt động quan sát môi trường được thực hiện đầy đủ, các hệ thống quan trắc tự động đang vận hành và truyền dữ liệu 24/7 về cơ quan quản lý nhà nước . Đặc biệt, các nhà máy nhiệt điện than còn công khai số liệu quan trắc trên bảng điện tử tại cổng nhà máy, đảm bảo tính minh bạch và tạo điều kiện cho cộng đồng giám sát. Yêu cầu này sẽ tiếp tục được duy trì và nâng cao trong các gói thầu cải tạo sắp tới, đòi hỏi các nhà thầu phải có năng lực cung cấp và tích hợp hệ thống CEMS đạt chuẩn.

Cơ hội cho nhà thầu trong nước tham gia chuỗi cung ứng dự án

Các gói thầu phụ tiềm năng: cung cấp thiết bị, xây lắp, tư vấn giám sát

Quá trình cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải của các nhà máy nhiệt điện sẽ mở ra cơ hội việc làm rất lớn cho các nhà thầu lĩnh vực năng lượng, môi trường cũng như các nhà thầu cơ khí trong nước . Các gói thầu phụ tiềm năng bao gồm: cung cấp thiết bị xử lý khí thải (lọc bụi tĩnh điện, hệ thống khử SO₂/NOx, quạt hút, ống khói), thi công xây lắp các hạng mục cơ khí và xây dựng, dịch vụ tư vấn giám sát thi công, tư vấn thẩm định hồ sơ, và đặc biệt là các gói thầu tư vấn kỹ thuật, khảo sát và kiểm định chất lượng công trình – những lĩnh vực mà các nhà thầu Việt Nam đã chứng minh được năng lực qua các dự án vừa qua như PECC1, PECC3, PECC4 và Viện Năng lượng .

Điều kiện năng lực và hồ sơ pháp lý cần chuẩn bị để tham gia đấu thầu

Để tham gia vào các gói thầu này, nhà thầu cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ năng lực bao gồm: chứng chỉ hành nghề phù hợp lĩnh vực hoạt động, kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự, năng lực tài chính và đội ngũ nhân sự kỹ thuật có trình độ. Kết quả lựa chọn nhà thầu các gói thầu tư vấn gần đây ghi nhận nhiều nhà thầu có thế mạnh trong lĩnh vực này liên tiếp trúng thầu như Viện Năng lượng, PECC1, Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 3 (PECC3), Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 4 (PECC4) . Đây là những đơn vị đã khẳng định được thương hiệu và năng lực qua nhiều dự án năng lượng, môi trường quy mô lớn.

Kinh nghiệm liên danh với đối tác nước ngoài để tăng cạnh tranh

Theo chuyên gia năng lượng Phan Xuân Dương, trong trường hợp nhà thầu trong nước không đủ năng lực có thể liên danh với nhà thầu nước ngoài để chung tay thực hiện các gói thầu . Việc liên danh không chỉ giúp tiếp cận công nghệ tiên tiến từ các nước phát triển mà còn tăng cường năng lực cạnh tranh khi tham gia đấu thầu các gói thầu EPC quy mô lớn. Kinh nghiệm từ các dự án trước cho thấy, các liên danh thành công thường có sự phân công công việc rõ ràng, trong đó đối tác nước ngoài đảm nhận phần công nghệ lõi và thiết bị chính, trong khi nhà thầu trong nước thực hiện các hạng mục xây lắp, cung cấp vật tư phụ trợ và dịch vụ tại chỗ.

Phân tích tác động và triển vọng thị trường xử lý khí thải công nghiệp Việt Nam

Nhu cầu cải tạo hệ thống xử lý khí thải tại các khu công nghiệp sau dự án EVN

Thành công của dự án nâng cấp tại 14 nhà máy nhiệt điện EVN sẽ tạo tiền lệ và động lực cho các khu công nghiệp, nhà máy sản xuất khác trên cả nước đầu tư cải tạo hệ thống xử lý khí thải. Theo Kế hoạch số 49/KH-UBND ngày 4/2/2026 của UBND thành phố Hà Nội về phát triển công nghiệp môi trường giai đoạn 2025-2030, thành phố đặt mục tiêu cung ứng khoảng 70-80% nhu cầu thiết bị xử lý khí thải, phát triển các dịch vụ xử lý chất thải rắn, nước thải, khí thải và phục hồi môi trường tại các khu vực ô nhiễm . Điều này cho thấy nhu cầu thị trường về xử lý khí thải công nghiệp sẽ còn tăng mạnh trong những năm tới.

Xu hướng đầu tư công nghệ mới và nội địa hóa thiết bị xử lý khí thải

Kế hoạch phát triển công nghiệp môi trường của Hà Nội cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và quản trị hiện đại; hỗ trợ kỹ thuật để doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quản lý quốc tế và đáp ứng yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu . Xu hướng nội địa hóa thiết bị xử lý khí thải đang được đẩy mạnh, với mục tiêu đến năm 2030 đáp ứng 70-80% nhu cầu thiết bị xử lý nước thải và khí thải, 60-70% nhu cầu thiết bị phân loại, tái chế chất thải rắn .

Dự báo quy mô thị trường xử lý khí thải công nghiệp Việt Nam 2026-2030

Với sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các địa phương, thị trường xử lý khí thải công nghiệp Việt Nam được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2026-2030. Các chuyên gia nhận định, đây là thời điểm vàng để các doanh nghiệp trong nước đầu tư nâng cao năng lực công nghệ, chuẩn hóa quy trình quản lý và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng ngành công nghiệp môi trường. Đặc biệt, việc phát triển các sản phẩm công nghiệp môi trường gắn với nhãn sinh thái và khuyến khích thị trường phát triển bền vững sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tại thị trường nội địa mà còn hướng tới xuất khẩu .